خانه / ذکر و دعاهای قرآنی / چگونه دعا کنیم تا مستجاب شود؟

چگونه دعا کنیم تا مستجاب شود؟

چگونه دعا کنیم تا مستجاب شود؟

چگونه دعا کنیم تا مستجاب شود؟

چگونه دعا کنیم تا مستجاب شود؟

در این مطلب قصد داریم نحوه اینکه چگونه دعا کنیم تا مستجاب شود؟ را برای شما دوستان عزیز قرار داده ایم امیدورام بخونید و نتیجه بگیرید و همچنین در مطالب بعدی ما را دنبال کنید.

چگونه دعا کنیم تا مستجاب شود؟

عصر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بود، روزي پيامبر در مسجد ديد:
مردي وارد مسجد شد دو ركعت نماز خواند و بلافاصله بعد از نماز، دست به دعا برداشت و دعا كرد.

پيامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: اين بنده در دعا و درخواست خود از خدا، شتاب كرد (و قبل از ثناي الهي دعا نمود).

سپس مرد ديگري وارد مسجد شد و دو ركعت نماز خواند، پس از نماز، ثنا و شکر الهی بجا آوردو بعد بر محمد صلی الله علیه و آلش، صلوات فرستاد، آنگاه دعا كرد.

پيامبر (صلی الله علیه و آله) روش دعا كردن او را پسنديد، نزد او رفت و فرمود:
درخواست كن كه به تو داده شود،دعا كن كه دعايت به استجابت مي رسد.

اصول کافی،باب الثناء قبل الدعا،

الف) شرایط استجابت دعا

۱ – رابطه همیشگی با خدا در هر حال:
خداوند متعال به پیامبرش دستور مى‏دهد که «نفس خویش را در کمال شکیبایى در هر بامداد و شامگاه به دعا کردن و جلب خشنودى خدا وادار کن».(۱)

قرآن کسانى را که تنها در هنگام گرفتارى و مسائل دعا مى‏کنند؛ مورد نکوهش قرار داده است: «وقتى به انسان گرفتارى و غمى روى مى‏آورد؛ ما را در هر حال (خواب و بیدارى؛ نشسته و ایستاده) خوانده شود و چون گرفتاریش را برطرف کنیم؛ برود (و از رابطه خود با خدا از جهت کمیت و کیفیت بکاهد و گاهى قطع نماید؛ به گونه‏اى که) گویى کلا ً ما را براى گرفتارى که به او رسیده بود؛ نخوانده است!».(۲)

امام صادق (علیه السلام) مى‏فرماید: «کسى که پیش‏دستى در دعا نکند و تنها در هنگام نزول بلا دست به دعا بردارد؛ دعایش در آن هنگام مستجاب نگردد و فرشتگان گویند: ایـن آواز را نشناسیم». در روایت دیگرى آمده که «به او مى‏گویند: تا کنون کجا بودى؟!».(۳)

در اصول کافى آمده که خداوند متعال به حضرت داوود(علیه السلام) فرمود: «مرا در روزهاى خوش و آسایش یاد کن تا من دعاى تو را در روزهاى گرفتارى و سختى اجابت کنم».(۴)

۲ – دعا می بایست از صمیم قلب باشد

تمام ذرات وجود انسان یک چیزى را بخواهد و طلب نماید و دل و زیانش با عمل و رفتارش هماهنگ باشد.

۳ – اعتماد به خدا و اطمینان به اجابت او

امام صادق(علیه السلام) فرمود: «خدا دعایى را که از دل غافل و بى خبر برخیزد؛ مستجاب نمى‏کند پس وقتى دعا کنى؛ از عمق دل به او روى آور (و دلت را با زبانت همراه گردان) و سپس به اجابت دعایت مطمئن باش».(۵)

۴ – قطع امید از غیر خدا و امید و اطمینان به خداوند

امام صادق(علیه السلام) فرمود: «هرگاه یکى از شما بخواهد که هر چه از خدا تقاضای مى‏کند؛ خدا به او عطا فرماید؛ می بایست از همه مردم ناامید و مأیوس شود و هیچ امیدى جز به درگاه خدا نداشته باشد».(۶) او به نقطه‏اى از ایمان و توکل می بایست برسد که بداند همه قدرت‏ها و علل دنیا تحت عزم و قدرت الهى قرار دارند.

بعد از خدا بخواهد که اسباب و علل مادى و معنوى دنیا را جهت صلاح و منفعت او قرار دهد.
۵ – دعا می بایست در کنار کوشش و تدبیر باشد.

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) فرمود: «الداعى بلا عمل کالرامى بلا وتر؛ کسى که دعا مى‏کند و به دنبال آن کوشش و عمل نمى‏کند؛ مثل آن است که بى چله کمان تیر مى‏اندازد».(۷)

دعا نمى‏تواند جاى کوشش و برنامه ریزى در زندگى را بگیرد؛ بلکه مکمل آن مى‏تواند باشد.

۶ – دعا می بایست با حالت تضرع و دلى شکسته باشد

امام صادق(علیه السلام) فرمود: «هرگاه دلتان شکست؛ دعا نمایید ؛ چون دل تا پاک و خالص نشود؛ شکسته نمى‏شود».(۸)

۷ – محل دعا در استجابت تأثیر دارد؛ مثلاً دعا در حرم امامان (علیه السلام) به ویژه حرم امام حسین(علیه السلام) و کنار مسکن خدا به زمینه مقام حضرت ابراهیم(علیه السلام) و کنار حجرالاسود.

۸ – هنگام دعا: دعاى پنهانى و در تاریکى شب زودتر به اجابت مى‏رسد؛ به ویژه در قنوت یا سجده نماز «وتر» که بعد از خواندن ۸ رکعت نماز شب و دو رکعت نماز شفع خوانده مى‏شود.(۹)
قرآن مى‏فرماید: «پروردگار خود را به حالت تضرع و تذلل و در پنهانى و خفا بخوانید».

دعا در شب‏هاى ماه رمضان و رجب و دهه اول ذى‏الحجه و غیر آن دعا را به اجابت نزدیک مى‏کند.
۹ – توسل به چهارده معصوم(علیه السلام) و آن‏ها را بر پایه آیه شریفه «وابتغوا الیه الوسیله» وسیله و شفیع قرار دادن.

۱۰ – غسل توبه نماید؛ سپس با وضو ۴ رکعت نماز خوانده شود در هر رکعت یک مرتبه سوره عظیم الشأن حمد و سه مرتبه توحید و یک مرتبه سوره عظیم الشأن «الناس» و یک مرتبه «فلق» را بخوانید. بعد از نماز هفتاد مرتبه استغفرالله ربى و اتوب الیه و بعد از هفت مرتبه «لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظیم» سپس بگویید: یا عزیز یا غفار اغفرلى ذنوبى و ذنوب جمیع المؤمنین و المؤمنات فانه لا یغفر الذنوب الا انت.»(۱۰)

به ایـن ترتیب فرد در جاده دعا قرار مى‏گیرد و می بایست مراقب باشد تا راه دعا را درست بپیماید؛ و به بیراهه نرود. نشانى راه دعا را ذکر خواهیم کرد.

ب) موانع استجابت دعا

امام على(علیه السلام) مى‏فرماید: «المعصیة تمنع الاجابة؛(۱۱) گناه مانع اجابت دعا است».
گناهان سه نوع تأثیر منفى در دعا مى‏گذارند:

۱ – لذت دعا و مناجات را سلب مى‏کنند.
انسان دعا مى‏کند؛ ولی لذت نمى‏برد و رقت قلب پیدا نمى‏کند.
۲ – مانع استجابت دعا مى‏شوند.
۳ – توفیق دعا کردن یا شرکت نمودن در مجالس دعا را از انسان سلب مى‏کنند.
برخى از گناهان در نداشتن اجابت دعا تأثیر بیشتر دارند که در ذیل به نمونه‏اى از آن‏ها اشاره مى‏کنیم.
امام سجاد(علیه السلام) فرمود: «گناهانى که مانع استجابت دعا مى‏شوند؛ عبـار تند از: بددلى و سوءظن به مؤمنان و کارهاى آنان؛ طینت و درونى ناپاک داشتن؛ نفاق و دورویى با برادران و خواهران ایمانى؛ نداشتن اطمینان به اجابت دعا؛ تأخیر نمازهاى واجب (و نخواندن آن در اول هنگام فضیلت) آن که هنگام آن بگذرد؛ بدزبانى و فحاشى و اهانت کردن؛ نزدیک نشدن به خدا به وسیله صدقه و کارهاى نیک». (۱۲)

نیز فرمود: «از جمله گناهانى که مانع استجابت دعا مى‏گردد؛ نافرمانى و رنجاندن خاطر پدر و مادر است».(۱۳)

در برخى از روایات؛ بداخلاقى باعث باز گرداندن دعا معرفى شده است .

علل نداشتن اجابت دعاها از نظر امیرالمؤمنین(علیه السلام)

مردى به حضرت عرض کرد: خداوند متعال مى‏فرماید: «ادعونى استجب لکم» پس چرا ما دعا مى‏کنیم؛ ولى اجابت نمى‏شود؛ حضرت فرمود: چون دل‏هاى شما در ۸ مورد پیمان شکنی و خیانت و بى وفایى کرد:

۱ – خدا را شناختید؛ ولى حقش را آن گونه که بر شما واجب بود؛ ادا نکردید. از ایـن رو آن معرفت به کار شما نیامد.
۲ – به پیامبر خدا ایمان آوردید؛ ولى در عمل با سنت و شیوه او مخالفت کردید؛ پس ثمره ایمان شما چه شد؟
۳ – کتاب خدا (قرآن) را خواندید؛ ولى در عمل با آن مخالفت کردید.
۴ – گفتید ما از آتش دوزخ مى‏ترسیم؛ ولى در همه حالات به واسطه گناهان خود به سوى جهنم مى‏روید.
۵ – گفتید ما به بهشت تمایل و رغبت داریم؛ ولى کارهایى انجام مى‏دهید که شما را از بهشت دور مى‏سازد.
۶ – نعمت‏هاى خدا را بهره گیری مى‏نمایید ؛ ولى شکر و سپاس گزارى نمى‏کند.
۷ – خداوند متعال فرمود: شیطان دشمن شما است؛ شما نیز او را دشمن گیرید.(۱۴) شما به زبان او را لعن مى‏نمایید ؛ ولى در عمل با او دوستى مى‏نمایید و از او اطاعت مى‏نمایید .
۸ – عیب‏هاى مردم را مساوی دیدگان‏تان قرار دادید و عیب‏هاى خود را پشت سرانداختید؛ در سرانجام کسى را ملامت مى‏نمایید که خود به ملامت سزاوارتر از او می باشید .

با ایـن وضع چه دعایى از شما مستجاب گردد؛ در صورتى که شما راه‏ها و درهاى دعا را به روى خود بسته‏اید؟!

«پس تقوا پیشه نمایید ؛ کارهایتان را کلا ح نمایید ؛ امر به مشهور و نهى از منکر نمایید تا خدا دعایتان را مستجاب نماید .(۱۵)

راه دعا از نظر امام صادق(علیه السلام)
شخصى خدمت امام صادق(علیه السلام) عرض کرد: دو آیه در قرآن است که تأویل و معناى آن را نمى‏دانم. یکى «ادعونى استجب لکم» است؛ که ما هر چه دعا مى‏کنیم؛ اجابت نمى‏شود. حضرت فرمود: «من سر نداشتن اجابت دعایتان را به شما مى‏گویم. چنان چه تو خدا را در آن چه دستور فرموده اطاعت کنى و آن گاه او را بخوانى؛ دعایت را اجابت مى‏کند؛ ولى تو با (دستورهاى) او مخالفت کـرده ؛ نافرمانى‏اش مى‏کنى. او نیز اجابت نمى‏کند. با ایـن حال؛ چنان چه خدا را از راهش بخوانى – چنان چه چه گناهکار باشى – خدا دعایت را مستجاب مى‏کند».

آن فرد پرسید: راه دعا چیست؟ فرمود: «نماز (۱۶) که خواندى؛ ابتدا تمجید کـرده ؛ او را به بزرگى مى‏ستایى و به هر نحو که مى‏توانى؛ حمد و ستایش مى‏کنى؛ سپس بر پیامبر(صلی الله علیه و آله) و آلش درود مى‏فرستى و به تبلیغ رسالتش گواهى مى‏دهى؛ و بر ائمه هدى سلام مى‏دهى؛ آن گاه نعمت‏هاى خدا را بر خود مى‏شمارى و او را به خاطر آن‏ها ستایش و شکر مى‏کنى. بعد به گناهان خود یکایک اعتراف مى‏کنى و هر کدام را که به یاددارى؛ اقرار مى‏نمایى. هر کدام را به خاطر ندارى؛ به طور سربسته به زبان مى‏آورى و از همه گناهان به درگاه خدا توبه مى‏کنى و تصمیم مى‏گیرى که دیگر گناه نکنى و از روى پشیمانى و صدق نیت و خلوص؛ و در بیم و امید از آن‏ها  استغفار و طلب آمرزش مى‏کنى؛ سپس مى‏گویى: «اللهم انى أعتذر الیک من ذنوبى و استغفرک و أتوب الیک فأعنى على طاعتک و وفّقنى لما اوجبت علىّ من کل ما یرضیک فانى لم أر أحداً بلغ شیئاً من طاعتک الا بنعمتک علیه پیش طاعتک؛ فأنعم علىّ بنعمة أنال به رضوانک و الجنةَ. بعد از رعایت ایـن مراتب؛ حاجت خود را بخواه؛ که امیدوارم خدا ناامیدت نکند و حاجتت را برآورد».(۱۷)

چند تذکر:

۱ – گاهى با وجود تمام شرایط دعا؛ دعا مستجاب نمى‏شود؛ چون به مصلحت ما نیست؛ یعنى چیزى را طلب مى‏کنیم که به سود ما نیست؛ چنان چه چه مى‏پنداریم به نفع ما و خیر است . (۱۸)

۲ – گاهى دعا مستجاب مى‏شود؛ ولى از روى مصالحى تحقق عملى آن به تأخیر مى‏افتد؛ حتى شانس دارد تا بیست سـال طول بکشد تا محقق گردد.

۳ – در روایت است خداوند متعال وقتى بنده‏اى را دوست داشته باشد؛ اجابت دعاى او را به تأخیر مى‏اندازد تا بنده‏اش با او راز و نیاز گوید.

از ایـن رو مؤمنان ثابت قدم هیچ گاه از تکرار دعا مأیوس نمى‏شوند؛ بلکه مى ‏گویند:

دست از طلب ندارم تا کام من برآید    یا جان رسد به جانان یا جان ز تن درآید

۴- برخی وقتها اجابت دعاها در آخرت به صورت انعام نمایان می شـود و در دنیا خواسته اش بنابر مصالحی داده نمی شـود . چنان چه کسی بداند خداوند متعال در عوض نداشتن اجابت دعا در دنیا؛ چه انعام ی برای او در آخرت در نظـر گرفته است؛ هرگز نا امید نمی شـود . امام صادق(علیه السلام) می فرماید: «روز قیامت خداوند متعال متعال می فرماید: ای بندة من!‌ تو مرا خواندی و من اجابتت را به تأخیر انداختم. اکنون ثواب و انعام تو چنین و چنان است . پس مؤمن آرزو می نماید که کاش هیچ دعایی از او در دنیا اجابت نمی شد؛ برای آن ثواب و انعام نیک که می بیند».(۵)

از روایات بهره گیری می شـود که هیچ دعایی بی اثر نمی باشد و هر دعایی در دنیا و آخرت تأثیر مناسب خود را دارد.

امام سجاد(علیه السلام) می فرماید: «دعای مؤمن یکـی از سه خاصیت را دارد: یا برای او در آخرت ذخیره می شـود ؛ یا در دنیا برآورده می شـود ؛ یا بلایی را که می خواست به او برسد؛ ‌ از وی می نماید ».(۶)
علاوه بر مطالب یاد شده؛ همیشه به ایـن نکته مد نظر داشته باشید که نماز و روزه و دعا و غیره؛ مطلوبیت ذاتی دارند و فلسفه دعا تنها بر آوردن حوائج به خاص خواسته های دنیوی نیست؛ بلکه خود دعا و مناجات با خدا؛ ‌ صرف نظـر از اجابت یا نداشتن اجابت؛ ارزش دارد و به اصطلاح طلب با ارزش تر از مطلوب است . (۷)

پى‏نوشت‏ها:
۱ – کهف (۱۸) آیه ۲۸٫
۲ – یونس (۱۰) آیه ۱۲٫
۳ – اصول کافى؛ ج ۴؛ ص ۲۱۹٫
۴ – بحارالانوار؛ ج ۹۳؛ ص ۳۸۱٫
۵ – بحارالانوار ج ۹۳؛ ص ۳۰۵٫
۶ – عدة الداعى؛ ص ۹۷٫
۷ – عدة الداعى؛ ص ۹۷٫
۸ – مکارم الاخلاق؛ ص ۳۱۵٫
۹ – پیامبر(صلی الله علیه و آله) فرمود: «براى خدا منادى هست که هنگام سحر ندا مى‏کند: آیا دعا کننده‏اى هست تا اجابت نمایم؟ آیا استغفار کننده‏اى هست تا مورد عفو قرار دهم؟ آیا تقاضای کننده‏اى هست تا به او عطا نمایم؟» رساله «لقاءالله»؛ میرزا جواد آقا ملکى تبریزى؛ ص ۱۱۹٫
۱۰ – همان؛ ص ۸۷٫
۱۱ – غررالحکم؛ ترجمه محمد على انصارى؛ ج ۱؛ ص ۳۲٫
۱۲ – معانى الاخبـار ؛ ص ۲۷۱؛ به نقل از کیفرگناه و عواقب آن؛ سید هاشم رسولى محلاتى.
۱۳ – همان؛ ص ۲۷۰٫
۱۴ – مؤمن (۴۰) آیه ۶۰٫
۱۵ – بحارالانوار؛ ج ۹۳؛ ص ۳۷۶ و ۳۷۷٫
۱۶ – غسل و نماز توبه به کیفیتى که ذکر شد.
۱۷ – فلاح السائل؛ ص ۳۸ و ۳۹٫
۱۸ – قرآن کریم در ایـن مورد مى‏گوید: «چه بسا چیزى را خوش ندارید؛ حال آن که خیر و منفعت شما در آن است و یا چیزى را دوست داشته باشید؛ حال آن که شر و زیان شما در آن است . خدا مى‏داند؛ ولى شما نمى‏دانید». سوره عظیم الشأن بقره؛ آیه ۲۱۶٫
۵٫ همان؛ ص ۲۴۷٫
۶٫ تحف العقول؛ ص ۲۰۲٫
۷٫ مصباح یزدی؛ بر درگاه دوست؛ ص ۵۶٫

مطلب مرتبط :

با سوادان بیشتر در معرض لگد خرند

حکایت های شگفت انگیز آیت الله دستغیب

loading...

پاسخ دادن

نکات : آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.فیلدهای الزامی علامت گذاری شده اند. *

*

x

این مطالب را نیز ببینید!

دعای بخت گشایی سریع دختر + دعای گشایش بخت فوری

دعای بخت گشایی سریع دختر + دعای گشایش بخت فوری در این مطلب می خواهیم ...